Pagina 1 van 1

Gevaar en Risico - De kern van angst

Nieuw berichtGeplaatst: wo 04 dec 2013 00:34
door Jan Strik
Voorwoord
In dit boekje beschrijf ik mijn ervaringen en ontdekkingen met angst. Angst is een emotie, waar je normaal gesproken blij mee bent. Angst waarschuwt je voor gevaar. Als je last hebt van overmatige angst, ben je minder blij. Overmatige angst is een ongewenste angst. Het kan het leven behoorlijk zuur maken.

In dit ‘voorwoord‘ beschrijf ik mijn overwegingen om een boekje over angst te schrijven. In hoofdstuk twee, ‘inleiding’, beschouw ik op een kritische wijze bestaande opvattingen over angst en andere levenswijsheden. Vanaf hoofdstuk 3 ‘pijn en verdriet’ begin ik met mijn feitelijke verhaal. Ik beschrijf niet alleen mijn ervaringen met angst maar vooral ook de ontdekkingen die ik heb gedaan over angst. Daarnaast beschrijf ik ook andere gevoelens. Dit doe ik om de rode draad van mijn verhaal goed te laten nestelen. De rode draad die nodig is om te overtuigen.

Er bestaan al heel veel boeken en publicaties over angst. Ik heb er van geleerd, maar de angst bleef. Ik ben verder gaan analyseren, of beter gezegd, ik ging verder met piekeren. Nu lijkt het alsof dit een keuze was, het wel of niet piekeren, maar dat was het niet. Je hebt een probleem, dat je moet oplossen. Koste wat kost. Angsthazen herkennen dit. Een verdere uitleg is daarom niet nodig. In dit boekje tracht ik je te overtuigen van de gedachte, dat er een hele primaire en menselijke kernoorzaak van angst is. Als ik je kan overtuigen, is mijn doel bereikt. Overtuigingen zijn je zekerheden. Zolang jij niet overtuigd bent, ga je nooit veranderen in je denken, voelen en gedrag. Een probleem kan dan pas adequaat worden aangepakt, als de oorzaak bekend is. Met een analyse naar de kernoorzaak leg je de basis voor een overtuiging.

Een van mijn motto’s is, als er een goede oplossing is voor een willekeurig probleem, bestaat dat probleem niet meer. En laten we wel wezen, een overmatige angst is nog steeds een groot probleem in onze maatschappij. Niet altijd expliciet angst genoemd, maar wel aanwezig onder diverse andere etiketten en labels. Ik denk echt, dat er nog geen afdoende antwoord is, om overmatig angst bij de bron aan te pakken. Dit baseer ik op het feit, dat er heel veel mensen thuis zitten met psychische problemen, overgeleverd aan de medicijnen en hulpverlening.

Ik heb altijd geloofd, dat er een rode draad in de angstbeleving moest zijn. Faalangst, bindingsangst, verlatingsangst, smetvrees, alle angsten hebben in mijn beleving een gemeenschappelijke oorzaak. Alleen, de situatie kan voor elke persoon verschillend zijn. Ik heb nooit geloofd in een ingewikkelde oplossing.

Langdurige angst roept veel stress op. Dat weten mensen die last hebben van overmatige angst. Nu, van de stress is inmiddels wel aangetoond, dat dit kan leiden tot ernstige gezondheidsproblemen. Je kunt er ziek van worden. Dit alles in ogenschouw nemende, heeft me doen besluiten mijn kijk op angst op te schrijven. Ik kan je verzekeren, dat het mij sterk heeft geholpen. Ik ben bevrijd van overmatige angst. Ik ga ervan uit, dat het jou ook verder helpt.

Beschouw mij als ervaringsdeskundige, niet meer en niet minder. Alles wat ik beschrijf is niet wetenschappelijk onderbouwd, maar daarom niet minder waar.

Dit boekje omvat veel tekst. Het dient alleen ter toelichting. Om overmatige angst te bestrijden, zoals ik dat zie, hoef je uiteindelijk maar heel weinig te onthouden. Dit boekje gaat niet primair over het anders denken, maar over het waarom van emoties. Het anders denken is niet meer dan een logisch gevolg.

In dit boekje ben ik ook zeer kritisch en soms cynisch. De situaties zijn sterk overdreven. Om verandering teweeg te brengen, moet je de boodschap immers scherp brengen en dat is wat ik doe. Ik draai er niet omheen. Ik schrijf op wat ik denk. In de praktijk is het gelukkig allemaal wat genuanceerder.

Dit boekje heb ik niet bedoeld voor mensen die lekker in hun vel zitten of af en toe wat minder. De doelgroep voor dit boekje zijn mensen die last hebben van angststoornissen. Klinkt klinisch, terwijl ik geen professional ben, maar ik wist even niet hoe ik dit anders en toch nog duidelijk moest formuleren. Iedereen, die geïnteresseerd is in angst, nodig ik ook uit om dit boekje te lezen.

Het is niet mijn bedoeling om je zekerheden ter discussie te stellen, maar naar mijn (bescheiden) mening er een nieuwe voor terug te geven.


Gevaar en Risico, de kern van angst
Overmatige angst en schaamte

Afbeelding
Auteur: Jan Strik - JFMSCRIPT, J. Strik, 2013

“Eindelijk voel ik mijn verdriet en mijn liefde”.

© COPYRIGHT JFMSCRIPT
ISBN : 978-90-820820-2-9
NUR : 770



Behoudens de in of krachtens de Auteurswet van 1912 gestelde uitzonderingen mag niets uit deze uitgave worden verveelvoudigd, opgeslagen in een geautomatiseerd gegevensbestand of openbaar gemaakt, in enige vorm of op enige wijze, hetzij elektronisch, mechanisch, door fotokopieën, opnamen of enig andere manier, zonder voorgaande schriftelijke toestemming van de uitgever. Voor zover het maken van kopieën uit deze uitgave is toegestaan op grond van artikel 16B Auteurswet 1912 j het Besluit van 20 juni 1974, St.b. 351, zoals gewijzigd bij Besluit 23 augustus 1985, St.b. 471 en artikel 17 Auteurswet 1912, dient men de daarvoor wettelijke verschuldigde vergoedingen te voldoen aan stichting Reprorecht. Voor het overnemen van gedeelte(n) uit deze uitgave in bloemlezingen, readers en andere compilatie- of andere werken (artikel 16 Auteurswet 1912), in welke vorm dan ook, dient men zich tot de uitgever te wenden. Ondanks alle aan de samenstelling van dit boek bestede zorg kan noch de auteur, noch de uitgever aansprakelijkheid aanvaarden voor schade die het gevolg is van enige fout in deze uitgave. Omdat ik dit boekje in eigen beheer uitgeef, heeft geen beoordeling plaatsgevonden door een redacteur. Ik heb mijn best gedaan op taalgebruik. Fouten kan ik echter niet uitsluiten.

11.0e Druk.

Inhoudsopgave

1 Voorwoord 6

2 Inleiding 11

3 Pijn en verdriet 24

4 Gevaar en risico 29

5 Stress 57

6 Boosheid 66

7 Schuld en schaamte 75

8 Medelijden 85

9 Oorzaken 92

10 Tot slot 97



Inleiding

In dit hoofdstuk ben ik zeer kritisch over de wetenschap. Ik hoop niet dat het je afschrikt. Aan de hand van uiteenlopende voorbeelden geef ik kritiek. Ik maak duidelijk, dat de wetenschap niet altijd alle antwoorden heeft, terwijl ze dat soms wel pretenderen.

Met deze kritiek wil ik de angsthazen een hart onder de riem steken. Oplossingen hoeven niet per se ingewikkeld te zijn.

Angst heeft in mijn visie twee aspecten. Een angst die je wilt blootgeven en een angst die je niet wil blootgeven. Een uiterste is een angst, die je absoluut nooit wil blootgeven. Hoe dan ook, het blijft overigens wel hetzelfde angstgevoel. Het verschilt alleen van sterkte. Je zult het nooit als een probleem ervaren, als je durft te bekennen, dat je bang bent voor een leeuw. De leeuw, volgens mij het meest gebruikte voorbeeld in de literatuur over angst. Wellicht is dat in andere culturen niet het geval. Een ervaren jager van een stam mag niet bang zijn voor een leeuw en is het misschien ook niet. De sterkte van de angst en de grens tussen de angst, die je wel of niet wil blootgeven, is zeer persoonlijk.

De leer van Boeddha zegt, angst overwin je met eerlijkheid. Dat kan dan wel zo zijn, maar het eerlijk zijn is nu juist het probleem. Overmatige angst bestrijd je mijns inziens niet door eenvoudig te stellen: “wees eerlijk”. In mijn opinie bestrijd je overmatige angst, door uit te leggen waarom je niet eerlijk kunt zijn.

Met angst loop je niet te koop. Je laat het bij voorkeur niet merken. Het maakt je immers kwetsbaar. Tenminste, dat denk je al bij voorbaat. Angst is ook lang niet altijd te zien voor een ander. Iedereen kent de verhalen, als er op het nieuws weer eens iets gruwelijks wordt getoond. De dader was zo aardig. Hij deed geen vlieg kwaad. Het is onbegrijpelijk dat zoiets kan gebeuren. Het boek in de spreekkamer van de psychiater beschrijft deze situaties. Meer dan waarschijnlijk zijn psychologische problemen de oorzaak. In mijn overtuiging speelt angst altijd een rol in geval van psychologische problemen. Wie ben ik, die dat zegt, zo vraag ik me af. Ik wil me echter niet laten afremmen door deze vraag.

Overmatige angst is een probleem waar veel mensen mee kampen. Als je er zelf last van hebt gehad, ben je heel nieuwsgierig naar dit onderwerp. Je leest en waar mogelijk praat je er over. Omdat je er niet mee naar buiten treedt, weet je nooit zeker, wie er wel of niet last van hebben. Geoefende kijkers zien het wellicht wel aan het gedrag, de mimiek, de gebaren, de oogopslag, de intonatie, de klamme handen, etc. Hoe sterker het angstgevoel, hoe groter het probleem om de angst te verbergen. Anoniem en in een zeer vertrouwde omgeving, kun je er over spreken en je angsten bloot geven. Maar, een angstige persoon heeft niet zo veel vertrouwen meer in zijn omgeving.

Overmatige angst houdt je vierentwintig uur per dag bezig. Je hebt het sterke gevoel dat er iets niet klopt, maar je kunt er de vinger niet opleggen. Het bezorgt je slapeloze nachten. Je vermijdt meer en meer de situaties die angst oproepen. Mensen die last hebben van angst weten dit. Ze zijn niet voor niets geïnteresseerd in dit boekje. Alles aangaande angst wordt gelezen. Professionele hulp wordt gezocht. Ze zijn continu bezig met het maken van analyses op zoek naar die ene oorzaak die alles omvattend is. Als je die vindt, ben je eeuwig verlost van die vervloekte angst. Op een gegeven moment houdt ook het vertrouwen in de goed bedoelde hulpverlening op. Je komt tot de conclusie, dat je niet veel verder meer komt. Het betekent echter niet, dat je niet geïnteresseerd bent in nieuwe ontwikkelingen. Ik hoop dat dit boekje een nieuwe ontwikkeling voor je is.

Als je na al het piekeren dan eindelijk het eureka gevoel hebt (jouw ultieme oplossing van je angst), word je de volgende dag wakker met weer andere ingevingen. Het krachtige onderbewustzijn heeft zijn werk weer eens gedaan. Helaas kloppen jouw analyses niet meer en je strijd gaat weer intensief verder. Je laat het er niet bij zitten. Op een gegeven moment ken je de kracht van dit onderbewustzijn en ga je er gebruik van maken. Bijvoorbeeld, voor het slapen gaan, of voor het werken, geef je het onderbewustzijn een opdracht mee. Ik liet me er door verrassen, nadat ik erop ging vertrouwen.

Angst is er in verschillende verschijningsvormen. Hoe angst zich openbaart is afhankelijk van de sterkte. Voorbeelden van mijn ervaringen zijn: zweten, paniek, slap op je benen, agressie, boosheid maar ook nervositeit, verlegenheid, gespannen voelen tot en met onverklaarbaar gedrag. Angst maakt onzeker. Je durft geen besluiten meer te nemen. Je wordt faalangstig, bang om fouten te maken.

Met name als het gevoel niet erg sterk is, leggen mensen niet meteen de relatie met angst. Of men neemt het woord angst niet graag in de mond. Je zegt liever, dat je gespannen bent voor een presentatie aan een volle zaal, dan dat je bang bent. Je zegt liever, dat je geen zin hebt of dat het je niet boeit. Bang zijn is immers niet sterk. Je laat liever zien dat je vol zelfvertrouwen bent en ook nog geniet van het leven. Jij wilt uitstralen dat je gelukkig bent zonder problemen. Jij hebt het goed voor elkaar. Jij hebt succes, een voorbeeld voor anderen. Als je humoristisch bent heb je geluk. Het in stand houden van het masker dat je opzet, kost jou dan minder energie dan een ander. Gedrag typeert mensen. Voordat je het weet, word je vreemde gedrag toegerekend aan je karakter. En dan leggen we er ons bij neer. Een karakter is immers een vast, een onveranderbaar gegeven. Laat je overmatige angst nooit je karakter worden.

Hoeveel boeken zijn er wel niet geschreven over angst. Het ene boek nog ingewikkelder en dikker dan het andere en achterin lege pagina’s, voor aantekeningen. Met schema’s en oefeningen en vooral niet te vergeten het stellen van doelen. Nog beter het stellen van SMART doelen. Hoeveel workshops worden er wel niet gegeven. Hoeveel plannen van aanpak, therapieën zijn er wel niet. Enfin, zo kan ik nog wel even doorgaan. Cognitieve gedragstherapie, neuro linguïstisch programming (NLP), mind mapping, Dale Carnegie, etc. Noem het maar op. De leer van Boeddha vond ik nog de meest praktische. Met al deze theorieën kreeg ik steeds het gevoel, dat er iets niet klopt. Het is mij te kunstmatig of te ingewikkeld. Vooral sommige ambassadeurs van NLP spannen de kroon. Lachen terwijl je verdriet hebt. Of, zijn het de verkeerde ambassadeurs? Ik weet het niet. Het is natuurlijk wel zo, dat je gevoel en denken congruent dienen te zijn, maar dat is niet altijd even eenvoudig.

Deze theorieën gaan uit van de gedachte, dat je met je denken je gevoel kunt sturen. Denk sterk en herhaal vaak (bijna een mantra) dat je ziek bent en je wordt ziek. Relativeer je teleurstelling en je voelt je beter. Denk sterk dat er een lieve God is en je ontvangt liefde. Wat moet je trouwens een hele dag in de hemel doen als je nooit hoeft te werken, nooit ziek bent en altijd goed weer hebt? God zal wel een antwoord hebben, om te voorkomen dat jij je dood verveelt. Trouwens dood vervelen is een gezegde, wat je in de hemel niet meer kunt gebruiken. Daar geldt immers het eeuwige leven. Met je denken kun je inderdaad je gevoel sturen, maar daarmee kom je niet tot de kern van het probleem. Ik was in ieder geval niet overtuigd van alle denk- en gedragsvoorschriften. Ik bleef met een gevoel zitten, dat ik mezelf voor de gek hield.

Geloofsboeken zijn volgens mij de allereerste voorbeelden van cognitieve gedragstherapie, al wordt dit graag anders uitgelegd (zou angst hier ook een rol spelen?). Het beste bewijs hiervoor is, volgens mij, het feit dat er nimmer een God is “gecreëerd” waarbij het leven ophoudt na de dood. Er is geen enkel voordeel te halen uit alleen het bestaan van een schepper. Als dit geen voorbeeld is van positief denken, weet ik het niet meer. Ik heb altijd geloofd in het feit dat gelukkig worden geen wetenschap moet zijn, geen ingewikkelde theorie. Zou dit wel zo zijn, dan leven we in een treurige wereld, omdat nu eenmaal niet iedereen dezelfde verstandelijke vermogens heeft meegekregen, terwijl het spreekwoord zegt geluk is met de dommen.

Steeds meer kom ik tot de overtuiging, dat we slechts een biologisch wezen zijn. Het klinkt teleurstellend en fatalistisch, maar het is volgens mij niet anders. We moeten geen te hoge verwachtingen van het leven hebben. Het leven is niet ingewikkeld, we maken het ingewikkeld. Ooit ben ik ergens de spreuk tegen gekomen: “Gelukkig worden is sterven voor je dood gaat”. Deze spreuk staat me altijd bij en raakt volgens mij de essentie. Soms valt me de arrogantie van hulpverleners, leraren, geestelijken en andere gedragswetenschappers op, alsof zij de enigen zijn, die verstand van mensen hebben. Het moet hun een goed gevoel opleveren, denk ik dan.

Kijk om je heen. Je kunt toch niet echt spreken van succes. Psychoten, paranoïden, schizofrenen, depressieven, adhd-ers, mensen met het syndroom van asperger, borderliners, overspannen mensen, de burn-outs, de autisten, de persoonlijkheidsstoornissen, het post traumatisch stress syndroom, angststoornissen, etc., etc. Wie is er eigenlijk nog gezond? Het laatste redmiddel, in de ergste gevallen, zijn altijd medicijnen en je kunt dan toch echt niet zeggen, dat dit een succes is van de gedragsdeskundigen.

De hulpverlening concentreert zich vooral op de diagnose, zo lijkt wel. Veel energie wordt gestoken in de analyse en het classificeren van het afwijkend gedrag. Wanneer komt er nu een afdoende oplossing, in plaats van al dat geëtiketteer. We snakken ernaar. In mijn overtuiging, dat niet alles ontdekt is over angst, vind ik het ook gevaarlijk als besluiten worden genomen op basis van deze “kloppende” theorieën.

Hoeveel miljoenenverslindende projecten zijn er wel niet geweest om problemen in achterstandswijken of bij speciale groeperingen aan te pakken, zonder enig resultaat of slechts met weinig resultaat. Natuurlijk doet iedereen zijn best, maar je mag best kritisch blijven. Het voorbeeld dat ik altijd gebruik, om mijn standpunt over kloppende theorieën duidelijk te maken, zijn de onderzoeken, waarbij is vastgesteld, dat een kind geen schade ondervindt als de moeder werkt en het kind wordt verzorgd op een kinderdagverblijf. Deze conclusie, kan mijns inziens, alleen maar betrouwbaar zijn, als alle ins en outs van emoties bekend zijn. En, als die bekend zouden zijn, waarom bestaat overmatige angst dan nog steeds?

Het CBS onderzoekt regelmatig of Nederlanders gelukkig zijn. Ik ben benieuwd, welke definitie voor gelukkig zijn wordt gehanteerd en of die wel klopt. Het kost wat, maar dan heb je ook wat.

Ik begin me soms sterk af te vragen, wat de toegevoegde waarde is van wetenschap met een gedragscomponent. En die wetenschap groeit met de dag. Hoogleraren in alle soorten en maten. Zijn er nu echt afdoende oplossingen voor bijvoorbeeld drugsgebruik, vandalisme, agressie, criminaliteit, terrorisme, integratie, obesitas, etc.?

Kijk alleen al naar de ontelbare discussies over straf. Hier gelden heel veel opvattingen van allerlei deskundigen. Wetenschappelijke onderzoeken hebben aangetoond dat straf niet per se helpt. Het is maar net welke doelstelling je voor straf hanteert, zo redeneer ik. Als de doelstelling van straf genezing zou zijn, helpt straf inderdaad niet, maar daar hoef je toch geen onderzoek voor te doen? Straf heeft volgens mij een ander doel, namelijk het verhogen van het normbesef in de maatschappij en het voorkomen van herhaling. Als je geluk hebt, komt de gevangene met alleen straf wel tot inkeer, maar helaas vallen de meeste in herhaling. Het zijn onze recidivisten.

De bron van angst zou een gebrek of een teveel van een stofje in je lijf kunnen zijn. Maar is het niet belangrijk, om te onderzoeken of dat stofje nu een oorzaak of het gevolg van angst is? Als het stofje een gevolg is, dan is dat stofje niet meer dan een chemische bevestiging van het feit dat iemand bang is. We gaan toch geen chemische behandeling inzetten, puur gericht op een stofje, dat na de angst ontbreekt of ontstaat? Dan bestrijden we slechts symptomen en dat willen we niet. En trouwens, hoe zou je moeten onderzoeken of het stofje er voor of na de angst is? Proefkonijn, zeg het maar, ben je nu bang, ja, dan nemen we nu een tweede vergelijkingsmonster. Het is om deze reden dat ik nooit heb geloofd in het langdurig gebruik van medicijnen. Medicijnen pakken de bron niet aan. Ze stellen de oplossing van het probleem uit. Dat behoeft wat mij betreft geen betoog. Maar ja, als er geen alternatief is, wat moet je dan?

Er wordt geschreven, dat het verliezen van controle de angst veroorzaakt. Als ik TV zit te kijken en men heeft het over dit onderwerp, ben ik altijd benieuwd of ook wordt verteld, waarover die controle dan wordt verloren. Dit komt zelden ter sprake. Nee, dit komt eigenlijk nooit ter sprake. Voor mij betekent controle verliezen, het moment waarop de emotie het overneemt van het verstand en dan vooral de emotie angst.

Kortom, een zeer kritisch hoofdstuk over het succes van de soms zeer ingewikkelde hulpverlening. Ook al gebeurt het met oprechte goede bedoelingen, mijn overtuiging is, dat er wèl een eenvoudige verklaring is voor angst. Het is niet nodig om het ingewikkeld te maken. Je kunt je overmatige angst echt zelf te lijf gaan. Zoals ik al bij het voorwoord zei, een grote uitspraak. Nu moet ik het nog waarmaken. Ik ga mijn best doen.


Pijn en verdriet

Ik heb nooit onderzocht, wat de gangbare definities zijn van pijn en genieten, dus begeef ik me op zeer glad ijs, als ik mijn kijk op pijn beschrijf. Misschien is het wel zo, dat deze overeenkomt met de gangbare definitie. Ik weet het niet en eigenlijk hoef ik dit ook niet te weten. Mijn uitgangspunt voor dit boek blijft, dat ik er goed mee geholpen ben en waarom zou dit voor een ander ook niet gelden? Ik heb me dus voorgenomen om gewoon door te gaan met het opschrijven van mijn gedachtegoed.

Gelukkig hoef ik geen verantwoording af te leggen voor wat ik vertel. Het is mijn mening en ik kwets er niemand mee. Op zijn hoogst ben ik soms wat cynisch, maar ik kan dat motiveren, anders zou het alleen maar mijn frustratie zijn.

Het begrip pijn is belangrijk. Met pijn kan ik betekenis geven aan het woord risico. Risico is een onderwerp van het volgende hoofdstuk. Als ik praat over pijn, dan bedoel ik niet alleen de fysieke pijn maar ook de psychische pijn. Het tegenovergestelde van pijn is fysiek genot en psychisch genot.

Voorbeelden van fysieke pijnen zijn stoten, vallen, ziekte, verwonding en verminking.

Voorbeelden van psychische pijnen zijn teleurstellingen, tegenvallers, kritiek en afwijzing.

Voorbeelden van fysisch genot zijn seks, zon en sport.

Voorbeelden van psychisch genot zijn vriendschap, liefde en succes.

In mijn beleving is pijn ook een vreselijke stank, een vreselijk aanzicht, een vreselijke smaak, een vreselijk en hard geluid. Kortom, niet alleen de negatieve prikkels van het gevoelszintuig, maar ook de negatieve prikkels van de andere zintuigen. Met andere woorden, ook voorbeelden van fysieke (lichamelijke) pijnen.

Uiteindelijk maak ik ook geen onderscheid meer tussen fysieke en psychische pijn, omdat beide rechtstreeks een gevolg zijn van zintuiglijke (lichamelijke) prikkels. Ik baseer dit op de volgende gedachte.

Zonder een verwachting (hoop) is er geen teleurstelling. Zonder een verwachting is er geen succes. Respectievelijk een psychische pijn en een psychisch genot. Maar een verwachting is niet meer en niet minder dan een beleving (een interne waarneming), gebaseerd op een combinatie van al onze zintuiglijke (lichamelijke) prikkels samen. Positieve of negatieve prikkels. Omdat alle pijnen het gevolg zijn van lichamelijke prikkels maak ik het onderscheid niet meer.

Een wens voor de prins (of prinses) op het witte paard. Wie wil het niet? Een mooi voorbeeld van een verwachting met verschillende positieve zintuiglijke prikkels. Wordt er niet gezegd, dat geur sterk bepalend is voor je partnerkeuze, samen met het uiterlijk, de klank van de stem, zijn lijf, haar lijf.

Voor genieten geldt dezelfde motivatie. Genieten van een succes is een positief resultaat van onze verwachting (hoop). Ook een combinatie van positieve prikkelingen van al onze zintuigen. Afhankelijk van het voorbeeld, is de prikkel van het ene zintuig sterker dan het andere. Je verwachtingen zijn mede gebaseerd op normen en waarden, van je streek en je land. Normen en waarden, waarmee je bent opgevoed.

Je belangrijkste bron voor je (hoge) verwachtingen en hoop, zijn je medemensen.

We hebben vijf zintuigen en spirituelen hebben er zes of meer. Zij zijn de mensen met de bijzondere gaven. Een hele eer. Als je spiritueel bent hoef je niets meer te verklaren. Een zesde macht is in het spel waar je nimmer controle over hebt en ook geen controle over mag hebben. De zesde macht beïnvloeden is gevaarlijk. Het mysterie kan wraak op je nemen. God straft onmiddellijk, wie kent dit gezegde niet. Het zal duidelijk zijn dat ik niet voor deze weg heb gekozen. Te kunstmatig voor mij.

Voor mij is het begrip pijn en genieten belangrijk om angst te begrijpen. De constatering dat je bang bent voor pijn, is voor mij echter niet voldoende geweest. Dat is oud nieuws en het bracht me niet verder. Ik kwam tot de ontdekking dat ik een andere vraag moest stellen.

Ik heb altijd gedacht dat verdriet alleen maar een groot missen is. Dat is het ook, alleen dekt het mijns inziens niet de hele lading. Een omvattende definitie van verdriet is nodig om alle facetten van pijn te kunnen begrijpen.

Mijn definitie voor verdriet is, een emotie als gevolg van een teleurstelling. Met deze definitie kan ik uit de voeten en kan ik tevens de relatie leggen tussen pijn en verdriet.

Het verdriet van het missen past ook in deze definitie, omdat je op liefde had gehoopt, die er nu niet meer is, en dat is teleurstellend. Teleurstellingen spelen een grote rol in ons leven. Ruzies zijn teleurstellingen. Als je niet in staat bent je overmatige angst op te lossen is dat een hele grote teleurstelling. Je raakt in een depressie.

Pijn is het gevoel en verdriet is de emotie, een gevolg van teleurstellingen.


Gevaar en risico

Het onderwerp van dit hoofdstuk was voor mij de eye opener....lees hier gratis de rest van dit boek