Pagina 1 van 1

Dwangstoornis (Dwangneurose) oorzaken, symptomen behandeling

Nieuw berichtGeplaatst: za 15 nov 2014 18:53
door Mart
Voordat we beginnen, eerst wat voorbeelden van dwangneurose:

“ik moet voordat ik handelingen verricht zinnen hebben opgezegd in mijn gedachten” – dwangstoornis
“ik was me handen met te heet water of veel te lang omdat ik bang ben dat het vies is” – smetvrees
“zodra ik door een gang loop moet ik ineens alle ramen of tegels aantikken” – OCS obsessief compulsieve stoornis
“ik moet extra (vaak onnodige) handelingen uitvoeren omdat ik bang ben dat er anders iets ergs met mij of mijn geliefden gebeurt” – dwangneurose
“zodra ik linksom een rondje draai, moet ik ook weer rechtsom terug draaien” – dwanggedachten
“ik ben aan het opruimen en krijg ineens de gedachten: als ik die pan nog eens oppak en dan weer neerzet dan gaat de belangrijke gebeurtenis binnenkort goed” – magisch denken
“ik ben naar de klok aan het kijken en moet vervolgens ernaar blijven kijken tot het een x-aantal minuten verder is, want anders voel ik me er niet goed bij.” – dwangmatig gedrag

Dwangstoornis, wat is dat?
Op het gebied van dwang zijn er heel veel verschillende variaties. Ze hebben echter vaak wel flinke overeenkomsten, zoals dat het ervoor zorgt dat personen extra handelingen uitvoeren die vaak ook totaal onnodig zijn. Er lijden in Nederland zo'n tienduizenden mensen aan deze psychische aandoening. Een dwangstoornis dient niet onderschat te worden, deze kan namelijk (op korte- maar ook lange termijn) de vervelende de klachten veroorzaken. Het is daarom verstandig om zo snel mogelijk te beginnen met het overwinnen van de dwang. Behandelen kan zonder medische of psychiatrische assistentie, dwangstoornis is volledig zelf te behandelen.

Klachten bij dwang:
– paniekaanvallen
– hyperventilatie
– psychische klachten
– verwardheid
– angst
– piekeren
– wakker liggen
– slechte nachtrust / slecht slapen
– slapeloosheid
- prikkelbaar / snel geïrriteerd
- spanningen in relatie, gezin / problemen in de woonomgeving
- op school of werk, soms wordt werken onmogelijk
- eenzaamheid

Waarover gaan dwanggedachten over het algemeen?
...Ziektes
...Vuil
...Tellen
...Fouten maken met vreselijke afloop
...Agressie
...Doemdenken
...Geluk
…Gezondheid
...Seks
...God en godsdienst

Wat voor dwanghandelingen zijn er?
…schoonmaken / obsessief schoonmaken, ongezond veel poetsen, want het kan vies zijn
…opruimen / obsessief opruimen, heel de tijd opruimen, ook al is het schoon, spullen verplaatsen
...objecten onnodig aanraken, over tegels heenlopen en steeds ééntje overslaan
…dwangmatige gedachten / dwangdenken, willekeurige woorden of in een patroon
...dwangmatige handelingen (lees verder)

Voorbeelden van dwanghandelingen:
…iets moeten doen om je goed te voelen, “want anders gebeurt er morgen iets vreselijks”
…dingen uitstellen of vermijden, nooit aan tafel zitten want dan blijft die schoon
…een ritueel met het kijken of het gas toch uit staat
...een ritueel met het kijken of de telefoon wel op de haak ligt
...een ritueel met het kijken of de deur wel goed op slot zit
…iets links aanraken, betekent ook rechts aanraken
...urenlang obsessief met iets bezig kunnen zijn, komt ook vaak voor bij autisme
...spulletjes recht leggen of in een rechte lijn
...spullen moeten op een bepaalde manier liggen

Mogelijke gevolgen door continu te leven met dwang:
…angststoornis
...paniekaanvallen
…depressie
…stress
…burn-out
…overspannen
…slapeloze nachten
…of juist veel slapen / in bed om de dag te vermijden
…eetstoornis / problemen met honger
…concentratieproblemen
...suïcidale / zelfmoordgedachten
…andere psychische aandoeningen
...sociale problemen, omdat het niet wordt herkent of gesnapt
...op lange termijn moeilijk om er vanaf te komen omdat het lichaam er een soort van “verslaafd” aan wordt, het hecht zich aan de gedachten.

Per persoon die er last van heeft kunnen deze klachten verschillen. Controleren, ordenen, en verzamelwoede kunnen ook onder dwang vallen. Dwang is dus een heel breed begrip.

De oorzaken van een dwangstoornis
Er is onderzoek naar gedaan, maar er valt nog weinig te zeggen over de oorzaak hoe de dwangstoornis is begonnen. Het lijkt erop dat dwang erfelijk is. Vooral bij dwanggedachten lijkt dit het geval te zijn. Mensen met een dwangstoornis hebben of hadden vaak ook een andere psychische stoornis. Het schijnt ook regelmatig voor te komen dat mensen met een lage intelligentie in de latere leeftijd dwangstoornis ontwikkelen. Een belangrijke, ingrijpende, levensveranderende gebeurtenis kan een dwangstoornis veroorzaken. Denk aan bijvoorbeeld zwangerschap, trouwen, of een echtscheiding. Het kan ook worden veroorzaakt door een trauma. Denk aan bijvoorbeeld iemand die een voedselvergiftiging heeft opgelopen en in het vervolg smetvrees met dwang heeft ontwikkeld. Bij mensen die zonder werk zitten, of gescheiden zijn, of mensen met financiële moeilijkheden komt een dwangstoornis vaker voor.

Ik heb een dwangstoornis (dwangneurose) hoe ga ik hiermee om? Wat kun je zelf doen? En wat heb ik nodig?
Verzamel informatie over je dwangstoornis, zorg ervoor dat mensen die belangrijk voor je zijn ook over de stoornis weten. Dan weten hun het ook en kan er rekening mee worden gehouden. Hulp van ouders, familie, vrienden of collega's is altijd prettig. Overleg met elkaar hoe om te gaan met de stoornis. Het komt helaas voor dat mensen afwijkend reageren nadat er over psychische klachten wordt gesproken. Bepaal daarom zelf wat je wel of niet vertelt. Bij je naasten is het wel goed om je complete verhaal te doen. Ook lotgenoten contact kan heel goed werken omdat je dan ook echt mensen vind die precies hetzelfde als jijzelf meemaken. Goed voor tips en trucks. Zorg voor structuur in je leven. Zorg voor een hobby, sport of (vrijwilligers)werk. Neem rustig de tijd om uit te vinden welk werk haalbaar is. Zoek bijvoorbeeld naar parttime of fulltime, betaald of vrijwillig. Gooi jezelf niet meteen in het diepe.

OCS / dwangstoornis / dwangneurose behandeling en zelfhulp
Obsessief-compulsieve stoornis behandeling kan je helpen de symptomen onder controle te brengen, zodat ze niet je dagelijkse leven regeren. Sommigen hebben behandeling nodig voor de rest van hun leven. De twee belangrijkste behandelingen voor OCS zijn psychotherapie en medicijnen. Vaak is een combinatie van deze behandelingen het meest effectief.

Psychotherapie
Een type therapie genoemd exposure en responspreventie (ERP) is de meest effectieve behandeling. Deze therapie gaat de dwang geleidelijk blootstellen om aan een ​​gevreesde object of obsessie, zoals vuil, te wennen. Op deze manier kan men op een gezonde manier leren omgaan met de angst of dwang. Exposure therapie kost tijd, moeite en oefening, maar je kan er een betere kwaliteit van leven door krijgen als je eenmaal leert om je obsessies en compulsies beheren.

Therapie kan plaatsvinden in individuele, familie of groepssessies.

Medicijnen
Bepaalde psychiatrische medicijnen kunnen helpen bij het controleren van de obsessies en compulsies van OCS. Meestal worden antidepressiva eerst geprobeerd. Behandeling met medicatie kan bij dwangstoornis effectief werken, maar slecht tijdelijk. Medicijnen halen het probleem niet permanent weg, in tegenstelling tot psychologische therapie waarbij dat wel kan. Daarnaast komen medicijnen ook nog met vervelende bijwerkingen, terwijl psychologische begeleiding geen negatieve effecten heeft en wel permanent kan genezen. Bedenk daarom goed of je wel met medicijnen wil starten voordat je ermee begint. Vraag aan de huisarts over de medicatie, wat het doet, en wat de bijwerkingen zijn. Zoek ook nog zelf informatie op via Google, zo kom je niet voor onverwachte negatieve verrassingen te staan.

Mocht je op dit moment medicijnen slikken, minder of stop nooit abrupt zonder eerst te overleggen met je arts. Sommige medicijnen waaronder antidepressiva mogen namelijk nooit zomaar gestopt worden zonder professionele begeleiding omdat het levensgevaarlijk kan zijn ineens ermee te stoppen. Zodra het lichaam eenmaal aan de medicijnen is gewent, kan het lichaam verkeerd reageren wanneer de dosis te snel verlaagt wordt, stop daarom alleen onder professioneel medisch toezicht waarbij je in de gaten wordt gehouden.

Antidepressiva die zijn goedgekeurd om OCS te behandelen. Namen van antidepressiva zijn onder andere:
•Clomipramine (Anafranil)
•Fluvoxamine (Luvox CR)
•Fluoxetine (Prozac)
•Paroxetine (Seroxat, Pexeva)
•Sertraline (Zoloft)

Het kiezen van een medicijn
Met OCS, is het niet ongebruikelijk om verschillende medicijnen te proberen voordat je de juiste kan vinden van een die goed werkt om je symptomen onder controle te houden. Het kan weken tot maanden duren na het starten van een medicijn om een verbetering van symptomen te merken. Je arts kan ook aanraden medicijnen te combineren, zoals antidepressiva en antipsychotica, ze kunnen gezamenlijk effectiever zijn in het (tijdelijk totdat ze zijn uitgewerkt) controleren van je symptomen.

Stop niet met het innemen van medicatie zonder overleg met je arts, zelfs als je je beter voelt - je kan een terugval van OCS symptomen krijgen. Antidepressiva worden niet als verslavend beschouwd, maar soms is er fysieke afhankelijkheid die kan optreden, die verschilt van verslaving tot verslaving. Dus abrupt stoppen van de behandeling of meerdere doses onderbreken kan leiden tot terugtrekkende-achtige symptomen, soms serotoninesyndroom, en het kan zelfs gevaarlijk zijn omdat het lichaam bepaalde stoffen via de medicatie krijgt en dan niet meer zelf van nature aanmaakt totdat er langzaam is afgebouwd om het lichaam weer aan de normale wereld te laten wennen. Werk samen met je arts! Je dosis moet geleidelijk en veilig verlaagd worden.

Medicatie bijwerkingen en risico's
In het algemeen is het doel van OCS behandeling met medicatie het beheersen van symptomen bij de laagst mogelijke dosering. Hier zijn een aantal dingen te overwegen:
•Bijwerkingen. Alle psychiatrische medicijnen hebben mogelijke bijwerkingen, die kunnen bestaan ​​uit maagklachten, slaapstoornissen, zweten en een verminderde interesse in seksuele activiteit. Praat met je arts over de mogelijke bijwerkingen en over eventuele medische controle tijdens het gebruik van psychiatrische medicatie. Laat je arts laten weten als je verontrustende bijwerkingen ervaart.
•Zelfmoord risico. De meeste antidepressiva pillen zijn over het algemeen veilig, maar er worden de strengste waarschuwingen in de bijwerkingen vereist voor recepten. In sommige gevallen, hebben kinderen, tieners en jonge volwassenen onder de 25 mogelijk meer suïcidale gedachten, vooral in de eerste paar weken na het starten of wanneer de dosis wordt veranderd. Als zelfmoordgedachten optreden bij het ​​nemen van een antidepressivum, neem dan onmiddellijk contact op met je arts voor dringende hulp. Houd in gedachten dat antidepressiva de kans heeft om op lange termijn zelfmoord risico te verlagen door het verbeteren van stemming.
•Interacties met andere stoffen. Sommige geneesmiddelen kunnen gevaarlijke interacties met andere geneesmiddelen, voedingsmiddelen, alcohol of andere stoffen krijgen. Vertel je arts over alle medicijnen en over-de-toonbank stoffen die je neemt, waaronder vitaminen, mineralen en vooral kruiden-supplementen.

Andere alternatieve behandeling
Soms, zijn medicijnen en psychotherapie niet effectief genoeg om OCS symptomen onder controle te krijgen. Onderzoek blijft zoeken naar de potentiële effectiviteit van diepe hersenstimulatie (DBS) voor het behandelen van OCS die niet reageert op klassieke behandelingswijzen. Omdat DBS nog niet grondig is getest voor gebruik bij de behandeling van OCS, mocht je arts er iets over zeggen, zorg ervoor dat je alle voors en tegens kent en begrijp de mogelijke gezondheidsrisico's.

Een wellicht betere alternatieve behandeling voor OCS is zelfhulp therapie. Wat je bij een psycholoog kan bereiken kan je zeker ook zelf bereiken! Het draait allemaal om acceptatie en confrontatie. Durf er te staan, durf je angst (bijvoorbeeld, dwang met je was omdat je smetvrees hebt) te overwinnen (door de schone was toch maar eens op de bank te leggen) en verleg je grenzen. Het is natuurlijk moeilijk om dit te doen, dat begrijp ik donders goed. Het is niet voor niets angst of dwang geworden omdat je er altijd voor gevecht of gevlucht bent. Maar je hebt je eigen touwtjes in hand, niet de dwangstoornis, niet de dwanggedachten, maar jij zelf! Je kan twee keuzes maken: 1. je gaat naar de psycholoog en die vertelt je precies hetzelfde. Of 2. je volgt de volgende tips en gaat er zelf mee aan de slag.

Het doel van de volgende zelfhulp strategieën is ervoor te zorgen dat mensen met dwangstoornis, dwangneurose, dwanggedachten, obsessieve-compulsieve stoornis kunnen leren omgaan met hun probleem door middel van het accepteren en uitdagen ervan.

Laten we een behandeling verzinnen. Een behandeling voor dwangstoornis bij smetvrees. Vervang smetvrees voor de dwang waar je zelf last van hebt... en voila, je hebt je eigen therapie gemaakt...

Persoon met dwangstoornis:

“ik ben enorm bang voor vuil en besmetting, alleen de gedachten al, microscopisch kleine vuildeeltjes en bacteriën. Zodra ik me handen was, dan was ik zeker minimaal 1 minuut me handen. Ik weet dat 15 seconden handen wassen goed genoeg is, maar de dwang overheerst. Ik vermijd het liefst contact met kranen en vooral wc's, al helemaal in het openbaar, en durf niemand een hand te geven. Help me! Wat kan ik doen?”

Zelfhulp strategie:
Het is hoog tijd om de dwang de das om te doen, duidelijk heeft de dwangstoornis het leven van deze persoon in beheer. Wat je als oefeningen meekrijgt van psychologen, kan je zelf ook doen. Het doel ervan is om je lichaam aan de negatieve overtuiging te laten wennen (was blijft schoon na neerleggen op tafel, bank, e.d.) zodat het lichaam de kans krijgt om aan de situatie te wennen dat er geen gevaarlijke situatie is. Begin met de makkelijkst voor-de-hand-liggende stap. In dit geval is dat beginnen met 15 seconden handen wassen, maar ook echt alleen maar wanneer het nodig is om ze te wassen, na het toilet, voor het bereiden van eten, voor werk, na werk, etc. De eerste paar keer zullen moeilijk zijn, maar je zal merken dat je niet ziek wordt omdat 15 seconden genoeg is. Genoeg is genoeg! Eigenlijk geldt dit voor vrijwel alle soorten dwangstoornissen. Zodra je eraan begint te wennen zal je lichaam ontspannen en de situatie niet als gevaar zien. Dwanggedachten kunnen een issue zijn. Ze zijn met name vervelend als het negatieve dwanggedachten zijn (een geliefde zal doodgaan, ik ben niks waard, dit moet schoon zijn, nog even dat controleren... etc.) en dit is vrij lastig te behandelen. Ook hier geldt de regel acceptatie, maar dan wel acceptatie van de werkelijkheid. Om dwanggedachten om te schakelen naar positieve gedachten kan je jezelf trainen. Iedereen heeft wel een onderwerp waar hij of zij onbeperkt over na kan denken. De kunst is deze gedachten over de dwanggedachten te plaatsen, met als resultaat dat dwangdenken geforceerd wordt omgezet in positief denken. Mogelijke suggesties om over na te denken zijn: hobby's, tuinieren, sporten, wat voor leuks ga ik vanavond doen, computerspellen. Vervelende symptomen van dwangdenken zijn: verwarring, geen of weinig concentratie, slecht of niet luisteren, obsessie, dominantie, controledwang, angst, paniek, en stress. Zodra je merkt dat je aan het dwangdenken bent, vervang je deze vervelende gedachten meteen naar leuke en ontspannende gedachten, keer op keer. Heel veel mensen met een dwangstoornis leven dagelijks met het idee dat hun gedachten hun leven positief beïnvloedt. Echter, is niets op aarde minder waar. Integendeel, het zorgt voor stress, spanningen, slapeloosheid, vermoeidheid, angst, en lichamelijke klachten. En dat is juist niet bevorderlijk voor hun leven. Als je dit onthoudt en iedere keer dat je met je dwangperiode wil beginnen, meteen denken aan dat het juist goed is als je het niet doet, en aan positieve dingen denken. Angst met dwang voor gebeurtenissen kan voor “wat als-denken” zorgen. Hierdoor kan iemand uiteindelijk de kluts kwijtraken, waardoor in iedere situatie of bij ieder probleem meteen van het ergste wordt uitgegaan. Vaak beseffen mensen niet eens dat ze dit doen, totdat ze het opmerken of erover lezen. Tijdens een dwangaanval kan het ook erg helpen om je verhaal op te schrijven. Hierdoor forceer je je hersenen om over schrijven na te denken en dit kan bevorderlijk tegen angst werken. Je kan over je problemen schrijven, in bijvoorbeeld een schrift of kladblok, maar je kan ook op internet over je probleem praten. Voordeel van praten via internet is dat je anoniem bent voor de andere bezoekers van een website. Over problemen praten met mensen die hetzelfde meemaken, lotgenoten, is één van de meest effectieve vormen van hulp bij dwangstoornis omdat je versteld kan staan van de tips die je van de andere mensen kan krijgen.